Sonbaharın gelişiyle birlikte balık tezgâhlarında tür çeşitliliği de artmaya başladı. Özellikle eylül ayından itibaren palamut, uskumru, barbun ve tekir gibi balıklar öne çıkarken kasım ayıyla birlikte hamsi ve istavrit gibi türler daha fazla tercih ediliyor.
Peki, sonbaharda hangi balıklar yenir? Eylül, ekim ve kasım aylarında tezgâhlarda karşılaşacağımız ve mevsimsel açıdan öne çıkan balıklar:
Palamut
Sonbahar aylarının en lezzetli balıklarının başında palamut geliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın mevsimsel rehberinde palamut için eylül, ekim, kasım ve aralık ayları en lezzetli dönem olarak gösteriliyor. Bu nedenle eylül ayında başlayan palamut dönemi, sonbahar boyunca devam ediyor.
Uskumru, torik ve orkinos ile aynı familyadan olan palamut; fırın, ızgara, tava ve buğulama gibi farklı yöntemlerle hazırlanabiliyor. Balığın yağ oranı ve büyüklüğü pişirme yöntemini etkilediği için özellikle yağlı palamutları ızgarada veya fırında pişirebilirsiniz.
Palamut satın alırken yalnızca büyüklüğüne değil, balığın tazeliğine ve yasal avlanabilir boyda olup olmadığına dikkat etmek gerekiyor.
Adalı Rum Amcamızdan Lakerda Tarifi yazımız da ilginizi çekebilir.
Barbun
Denizin en sevilen balıklarından biri olan barbun, özellikle eylül ve ekim aylarında öne çıkıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın rehberinde ağustos, eylül ve ekim ayları en lezzetli dönem olarak belirtiliyor. Kasım ayında bu dönem sona eriyor.
Genellikle tavada pişirilse de ızgara ve buğulama gibi farklı pişirme yöntemlerini de tercih edebilirsiniz.
Sardalya / Sardalye
Sardalya denildiğinde yaz ayları akla gelse de, eylül ayı da yenilebilecek dönemlerden biri.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın mevsimsel tablosunda en lezzetli dönemi temmuz, ağustos ve eylül olarak gösteriliyor. Ekim ve kasım aylarında bu dönem sona eriyor.
Sardalya ızgara, tava ve fırında hazırlanabildiği gibi konserve olarak, tuzlanarak ve kurutularak da saklanıp tüketilebiliyor.
Özellikle Ege bölgesinde tüketilen sardalyanın küçüğü, papalina ismini alıyor.
Lüfer
Lüfer, sonbaharın tüm aylarında keyifle tüketilebilecek bir diğer balık.
Bakanlığın mevsimsel rehberinde eylül ve ekim ayları lüferin yenilebileceği dönemler arasında gösteriliyor. Kasım ve aralık ayları ise, en lezzetli dönem olarak belirtiliyor.
Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz’in en lezzetli balığı olarak da anılan lüferi; ızgarada, tavada ya da fırında pişirebilirsiniz.
Uskumru
Uskumru, sonbahar aylarında öne çıkan yağlı balıklardan biri.
Bakanlığın mevsimsel balık tablosunda uskumrunun en lezzetli dönemi eylül, ekim ve kasım ayları olarak gösteriliyor.
Uskumru yağlı bir balık olduğu için ızgara ve tava gibi pişirme yöntemleriyle hazırlanabiliyor. Fırında pişirmek de tercih edilebilecek yöntemlerden biri.
Çipura / Çupra
Çipura, sonbaharda tüketilebilen ve özellikle eylül ile ekim aylarında mevsimsel açıdan uygun kabul edilen balıklardan biri.
Bakanlığın rehberinde çipuranın en lezzetli dönemi temmuz-kasım arasındaki dönem olarak gösteriliyor.
Ege’nin en ünlü yerli balığı olarak da bilinen çipura hem denizden avlanabilen hem de yetiştiriciliği yapılan bir tür olduğu için balık tezgâhlarında yılın farklı dönemlerinde bulunabiliyor.
Tekir
Tekirin en lezzetli dönemi, bakanlığın mevsimsel tablosunda eylül ve ekim ayları olarak gösteriliyor. Çoğunlukla tavada tercih edilse de, balığın büyüklüğüne ve hazırlanışına göre farklı pişirme yöntemleriyle de hazırlayabilirsiniz.
Levrek
Benekli ve bayağı levrek olmak üzere iki çeşidi bulunan levrek balığı, tüm denizlerimizde yaşamaktadır. Minekop ve eşkine ile aynı familyadandır.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın mevsimsel tablosunda levrek yılın farklı dönemlerinde tüketilebilen türler arasında yer alıyor. En lezzetli dönemleri ise, ilkbahar ayları olarak belirtiliyor.
Levrek fırın, ızgara, tava ve farklı buğulama tarifleriyle hazırlanabiliyor.
Hem avcılık hem de yetiştiricilik yoluyla tüketiciye ulaşan levrek, bu yüzden mevsim dışında da bulunabiliyor.
İstavrit
İstavrit, yılın farklı dönemlerinde tüketilebilen balıklardan biri.
Bakanlığın mevsimsel rehberinde istavritin en lezzetli dönemleri kasım ve aralık olarak gösteriliyor. Bununla birlikte diğer aylarda da yenilebileceği belirtiliyor.
Dolayısıyla istavrit özellikle sonbaharın son bölümünde, yani kasım ayında öne çıkan seçeneklerden biri.
İstavritin tavada veya ızgarada hazırlanması yaygın yöntemler arasında.
Sonbaharda Balık Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Balığın lezzetinden bağımsız olarak, taze ve güvenilir koşullarda satışa sunulmuş olması gerekiyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tüketici bilgilendirmelerinde taze balığın parlak ve dışa bombeli gözlere, canlı renkli solungaçlara, gergin ve parlak bir deriye ve sıkı bir dokuya sahip olması gerektiği belirtiliyor. Balıkta belirgin kötü koku bulunması ise tazelik açısından olumsuz bir işaret.
Balık satın alırken:
- Gözlerinin parlak ve canlı görünmesine,
- Solungaçlarının canlı renkte olmasına,
- Etinin sıkı olmasına,
- Keskin veya rahatsız edici bir koku bulunmamasına,
- Soğuk zincirin korunmuş olmasına,
- Güvenilir ve denetlenen satış noktalarından alınmasına dikkat edilmesi gerekiyor.
İlkbaharda Hangi Balıklar Yenir? ve Omega 3 Bakımından En Zengin 10 Besin listelerimiz de ilginizi çekebilir.
Editör Notu: Bu içerik 20 Eylül 2021’de yayınlanmış 28 Eylül 2026‘de balık listesi ve mevsimsel bilgiler kontrol edilerek güncellenmiştir.
