24 Ocak 2020

Olympos’un İlk Güzellik Yarışması ya da Paris’in Yargısı

Zeynep Yavuz

Yunan mitolojisinde ilk güzellik yarışması, Olympos’ta, üç tanrıça arasındaki yapılmıştır: Hera, Athena ve Afrodit.

Bu yarışmanın ardından yaklaşık 10 yıl sürecek olan ve Homeros’un İlyada destanında anlatılan Truva Savaşı başlamıştır. Savaşın asıl sebebi ise, Paris ile Helen arasındaki aşktır.

Peter Paul Rubens, The Judgement of Paris
Peter Paul Rubens, The Judgement of Paris (Paris’in Yargısı)

Zeus, Su Tanrıçası Thetis ile birlikte olmak ister. Lakin Thetis’in üzerinde bir lanet vardır. Doğuracağı çocuk, babasından daha güçlü olacaktır. Zeus bunu göze alamadığı için, Thetis’in bir ölümlü ile evlenmesine karar verir.

Kral Peleus ile Su Tanrıçası Thetis’in düğünü Olimpos’da yapılır. Bu düğüne herkes davet edilir. Bir kişi hariç: Kavga ve karmaşa tanrıçası Eris.

Zeus yaşanabilecekleri tahmin ederek Eris’i düğünden uzak tutmak ister. Ne kadar uğraşmış olsa da, bu durumu engelleyemez.

Davet edilmemiş olmak Tanrıça Eris’in hiç hoşuna. Çok sinirlenir ve intikam almak için bir çözüm bulur. Altın bir elmanın üzerine ‘En Güzele’ yazıp Olympos’a atar.

Altın elma tam masanın ortasına düşer. Bütün tanrıçalar elmanın sahibi olmak ister, lakin üç tanrıça bunun için savaşmayı bile göze almaktadır.

Walter Crane, The Judgement of Paris, 1909
Walter Crane, The Judgement of Paris, 1909

Elmaya sahip olmak isteyen Hera, Athena ve Afrodit, Zeus’un elmayı içlerinden birine vermesini isterler.

Zeus tanrıçaların arasında kalmak istemediği için bu seçimi başkasının yapmasını söyler. Ölümsüz tanrıçalar arasında kalmak Zeus için daha büyük bir sorun olacaktır. Zeus, Hermes’e emir verir ve ölümlü ama soylu birini bulmasını söyler.

Sonunda, hakemlik yapması için Priamos’un oğlu Paris seçilir.

Priamos’a, Troya’nın yıkılmasına sebep olacak kehanet söylendiğinde, Troya kralı, doğan çocuğun İda Dağı’nda çobanlara verilmesini söyler. Böylece Paris, İda Dağı’nda büyür ve her şeyden habersizdir.

Hermes, Paris’ten hakemlik yapmasını istediğinde, Paris bu teklifi hemen kabul eder.

Paris’in birlikte yaşadığı orman perisi İonone, kehanetten haberdar olduğu için Paris’in gitmesini istemese de onu ikna edemez.

Abraham Bloemaert, The Judgement of Paris
Abraham Bloemaert, The Judgement of Paris

Ölümlü biri için üç ölümsüz tanrıça arasında bir seçim yapacak olmak Paris’in gururunu okşar, kendisini önemli ve yüce hissetmesine sebep olur.

Hera ve Athena en güzel elbiselerini giyer, en değerli mücevherlerini takar ve kusursuz bir şekilde hazırlanırlar. Kendi güzelliğinin eşsizliğine güvenen Afrodit ise, ‘güzellik örtü istemez’, diyerek en doğal haliyle Paris’in karşısına çıkar.

José Camarón Boronat, The Judgement of Paris
José Camarón Boronat, The Judgement of Paris

Paris’in üç tanrıça arasında seçim yapacağı anda kulağına fısıltılar gelmeye başlar.

  • Hera, sonsuz zenginlik ve Asya’nın kralı olmayı,
  • Athena, komutan olarak daima zafere koşmayı ve çağlar boyu bilgelikle anılmayı,
  • Afrodit ise, dünyanın en güzel kadınını vaat eder.

Paris, nefsine yenik düşer ve altın elmayı Afrodit’e verir. Artık Afrodit’in güzelliği kanıtlanmıştır.

Yarışmayı kaybeden Hera ve Athena bu duruma çok sinirlenir ve İda Dağı’ndan sisler içinde kaybolurlar. Afrodit ise, gururla altın elmayı alır.

Artık tüm tanrılar ve tanrıçalar, Afrodit’in ‘En Güzel’ olduğunu bilmektedir.

Giovanni Domenico Tiepolo, The Procession of the Trojan Horse in Troy
Giovanni Domenico Tiepolo, The Procession of the Trojan Horse in Troy

Sıra Afrodit’in vaadini yerine getirmesine gelir.

Paris’e ahırın içindeki boğaya çok iyi bakmasını söyler. Çünkü o boğa, Afrodit’in vaadinin gerçekleşmesini sağlayacaktır.

Afrodit’in Paris’e sunduğu, dünyanın en güzel kadını Yunan Kralı Menelaos’un eşi Spartalı Helen’dir. Helen’in Paris’le kaçması sonucunda Menelaos, neredeyse 10 yıl sürecek ve yüzyıllarca konuşulacak Truva Savaşı’nı başlatır.

Kapak Resmi: François Xavier Fabre, The Judgment of Paris

Zeynep Yavuz

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.