10 Temmuz 2020

Bir Çırpıda İspanyol Mutfağı

kaimbros - Gökhan Kaim

Dünyanın en önemli gastronomi mutfaklarından birisi olan İspanyol Mutfağı, Türkiye’de oldukça az ve genellikle doğru zannedilen yanlışlarla bilinmekte. Ferran Adria, Juan Mari Arzak, Martin Berasetegui, Santi Santamaria ve diğerleri gibi dünyanın sayılı şeflerini ve sayılı ödüllü restoranlarını ortaya çıkaran bu mutfağı derinlemesine ele almadan önce gelin birlikte “İspanya Mutfağı – 101” tadında bir giriş yapalım:

Paella

Kökeni Diktatör Franco’nun bile öncesine dayanan, hatta rivayetlere göre 18. yüzyılda Valencia’da doğmuş ve ülkenin sembolik yemeği haline gelmiştir. Adını yapıldığı özel tavadan alan (Patella, Latince’de tava demektir) pirinç bazlı yemek, ülkenin her yerinde farklı malzemelerle yapılıyor. Orijinal Paella, Türkiye’de birçok restoranın menüsünde yer verdiği gibi deniz ürünleri ile değil, tavşan ve tavuk eti ile yapılır. İyi bir Paella için sizlere 3 sır vereceğim: 

Paella, İspanyolların öğlen yedikleri bir yemektir. Akşamları genellikle turistik mekanlar pişirirler veya öğleden kalanları servis ederler.

Tavanın dibine yapışan pirinç, aslında istenen bir durumdur. Kazıyarak yediğinizde ne demek istediğimi anlayacaksınız.

Aioli sos ile zevkin doruklarına ulaşabilirsiniz.

paella

Tapas ve Pintxos

Bizlerin en çok karıştırdığı iki yemek Tapas ve Pintxos’dur. Bask bölgesinin dünyaya armağanı olan Pintxos’un Tapas’tan en büyük farkı genellikle ekmek üstünde ve kürdan ile servis edilmesidir. Tapas, ucu bucağı olmayan bir dünya olup, Türk mutfağındaki meze kültürüne kafa tutabilecek cinstendir. Ara öğün, ana öğün hatta yemek öncesi hazırlık gibi günün birçok anı Tapas için uygundur.

tapas

İspanyol Omleti / Torttilla de Patata

Bir başka yanlış bildiğimiz yemek ise (evet, Tortilla bir yemektir), İspanyol Omletidir. Omlet denilince aklımıza kahvaltı geldiği için birçok mekan değişik malzemelerle ve bu isimle tabaklar sunmaktadır. Ancak bu bir kahvaltı yemeği değil, öğlen veya akşam; hem sıcak hem de soğuk olarak tüketilen bir Tapas çeşididir. Patates, soğan, yumurta ve zeytinyağı ile yapılan bu yemek, bünyesine başka malzeme kabul etmeyince güzel oluyor. Diğer önemli noktalar ise yumurtanın kararında pişirilmesi ve kek gibi kalın formda yapılmasıdır.

ispanyol omleti

San Sebastian Cheesecake / Tarta de Queso

Yine Bask Mutfağı, yine harika bir lezzet. İspanya’daki popülaritesine 1 birim dersek, Türkiye’de bu 50 birimdir sanırım. Üstü yanık olan ve ülkemizde çok sevilen bu tatlı; Kazandibi, Trileçe gibi popüler tatlılarımızın tahtını iyiden iyiye salladı. Krem peynir/labne ve bol yumurta ile yapılan bu tatlıyı çok seviyorsanız, San Sebastian’daki La Viña’yı ziyaret ettikten sonra hiçbir şey sizin için eskisi gibi olmayacak.

cheesecake

Horchata

Kökeni 13. yüzyıla dayanan ve menşei Valencia olan soğuk alkolsüz bir içecektir. Üzerine kitaplar yazılıp, akademik çalışmalar yürütülmüş Chufa adı verilen toprak bademinden üretilen bu tatlı içecek, sıcak İspanyol ikliminde serinlemek için muhteşem bir seçenek. Yanında Fartons adı verilen çubuk şeklinde, üzeri şekerli hamur işleriyle de harika uyum sağlıyor.

horchata

Gazpacho

Çorba olarak adlandırılmasına rağmen karışık sebzelerden yapılan soğuk bir Endülüs yemeği demek daha doğru olacaktır. Bir İspanyol klasiği olan Gazpacho; domates, soğan, kırmızı dolmalık biber, salatalık, ekmek, sarımsak, zeytinyağı, tuz ve sirke ile çiğ olarak hazırlanıyor.

gazpacho

Manchego ve Diğer Peynirler

Çok bilinmese bile, dünyanın en önemli peynir üreticilerinden bir tanesi İspanya’dır. Bazıları dünyaca ünlü olan bu peynirlerden en bilineni La Mancha bölgesinin peyniri olan Manchego’dur. Machego dışında, İspanyol kökenli kabul edilen toplamda 23 çeşit ana peynir türü bulunmaktadır. İnek, keçi ve koyun sütlerinden yapılan bu peynirler, bölgelere ve karışım oranlarına göre çeşitlerini daha da arttırmaktadır. Özellikle Manchego’nun şarap ile uyumu kesinlikle baştan çıkarıcıdır.

peynir

Turron

Bademi bol olan Valencia Özerk Bölgesinden, bayram şekeri tadında ve Türk Lokumuyla benzer işlevi gören bir tatlı ürünü. Özel günler ve dini bayramlarda İspanyol sofralarından eksik olmayan Turron’un bizim koz helva ve tahinli helvaya benzer birçok çeşidi bulunmaktadır. İdeal bir hediye ürünü diyebiliriz.

turron

Churros

San Sebastian Cheesecake dışında ülkemizde fırtınalar estiren bir diğer İspanyol menşeili tatlı ise, Churro. İspanya dışında Portekiz ve Güney Amerika’da da çeşitleri bulunan bir tür kızarmış hamur tatlısı olan Churro, özellikle kahvaltılarda sıcak çikolata veya süt reçeli ile tercih edilmektedir.

churros

Sangria

Türkiye’de ve dünyada “Punch” ile sık sık karıştırılan, şarap ve meyveler ile hazırlanan alkollü bir İspanyol içeceğidir. Genellikle sürahi ile servis edilen ve içimi kolay olan bu içecek, sıcak İspanyol güneşinin etkisiyle sizi bir anda çakırkeyif yapabilir, aman dikkat! Olmazsa olmazları: kırmızı şarap (Rioja en makbul olanıdır), buz, portakal ve limon suyu, soda, portakal, elma, şeftali ve Brandy’dir. Meyve çeşidi arttırılıp, portakal likörü ile alkol oranı isteğe göre arttırılabilir.

sangria

İspanyolların dediği gibi, Buen provecho!

kaimbros - Gökhan Kaim

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.