4 Aralık 2021

10 Maddede Sezai Karakoç

Tuğçe Yerdelen

Sezai Karakoç Kimdir?

22 Ocak 1933’te Diyarbakır Ergani’de doğan Ahmet Sezai Karakoç, Türk edebiyatının mihenk taşlarından birisidir. 88 yıllık ömrünü edebiyata harcamıştır. Şair ve yazarlığının yanı sıra siyasi kimliğiyle de bilinir.

Ailesi

Plevne Savaşı’na katılan, Gazi Osman Paşa’nın teşekkürünü kazanan Hüseyin Bey, Sezai Karakoç’un dedesidir. Tüccar olan babası Yasin Bey, I. Dünya Savaşı’nda Kafkasya Cephesi’nde çarpışırken Ruslara esir düşerek vefat eder. Annesi Emine Hanım ise, ev hanımıdır.

Öğrenim Hayatı

İlkokul eğitimini 1938-1944 yılları arasında Ergani’de bitirmiştir. Ortaokulda parasız yatılı olarak okumaya hak kazanmış, 1947-1950 yılları arasında lise eğitimini yine parasız yatılı olarak Gaziantep Lisesi’nde tamamlamıştır. Karakoç, lise yıllarında felsefeye ilgi duymuş ve yüksek öğrenimine Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Maliye Bölümünde devam etmiştir. Lisans öğrenimini 1955 yılında tamamlamıştır.

Şiirleri

  • Monna Rosa
  • Şahdamar-Körfez-Sesler
  • Hızırla Kırk Saat
  • Taha’nın Kitabı
  • Gül Muştusu
  • Zamana Adanmış Sözler
  • Ayinler/Çeşmeler
  • Leylâ ile Mecnun
  • Ateş Dansı
  • Alınyazısı Saati
  • Gün Doğmadan /Toplu Şiirler

İkinci Yeni

Cemal Süreya ve Sezai Karakoç mektup aracılığıyla birbirleriyle haberleşirler. Yazdıkları şiirleri de mektup yolluyla birbirlerine iletir ve yorumlarlar. Karakoç, bir mektubunda “Balkon” isimli şiirini Cemal Süreya’ya yollar. Süreya, “Pazar Postası” dergisine Sezai Karakoç’un “Balkon” şiirini iletir ve şiir yayımlanır. Kendisinden habersiz şiirin yayınlanmasına sinirlenen Karakoç, Süreya’ya mektup yazar ancak adresi eksik yazmıştır ve mektup geri döner. Ardından Muzaffer İlhan Erdost, “Garip Akımı”nın karşıtı olarak “İkinci Yeni” akımının doğduğunu ifade eder.

sezai karakoç
Görsel Kaynağı

Röportajları

  • Tarihin Yol Ağzında
  • Unutuş ve Hatırlayış
  • Çıkış Yolu I-II-III

Ödülleri

  • Milli Türk Talebe Birliği Milli Hizmet Armağanı, 1968
  • Gümüş Hürriyet Madalyası, 1970
  • Türkiye Yazarlar Birliği Hikâye Ödülü, 1982
  • 12. Dünya Şairleri Kongresi’nde World Academy of Kolcher ödülü, 1991

2006 yılında, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nün Sezai Karakoç’a verilmesi karar verir. Ancak Karakoç, tören düzenlenmesini istemeyerek para ödülünü de almaz.

2011 yılında ise, Cumhurbaşkanlığı Edebiyat Ödülünü almıştır.

Diriliş ve Yüce Diriliş

1990 yılında “güller açan gül ağacı” amblemiyle Diriliş Partisi’ni kuran Karakoç, 7 yıl partinin genel başkanlığını yürütür. İki dönem üst üste seçimlere katılmadığı için kapatılan parti, 16 Nisan 2007’de Yüce Diriliş Partisi olarak yeniden kurulur.

Birlik Çağrısı

Sezai Karakoç, İslam medeniyetlerinin tekrar bir araya gelmesi için ‘Birlik Çağrısı’nda bulunur. Bu çağrı şöyledir:

“Ey Azerbaycanlılar, Türkistanlılar, Kafkaslar, Nijeryalılar, Mısırlılar, Suriyeliler, Bağdatlılar, Amerika’daki Müslüman zenciler, Bosnalılar, Malezyalılar ve daha nice ülkelerde bulunan ve her biri kendi içinde suni ayrılıklarla birbirinin boğazına sarılsın diye kışkırtıcılığın her türlüsüyle karşı karşıya gelen can kardeşlerim! Her türlü doktrin, her türlü baskı, her türlü savaşla kendi öz gerçeğine dönmekten alıkonan gök medeniyetinin çocukları. Ne zaman birbirimizi anlayacak, birbirimize yaklaşacak ve aynı ilhamın bahar sıcaklığındaki doğurucu soluğunu omzumuzda duyacağız?”

Ölümü

Yedi Güzel Adam’dan biri olan ve Türk edebiyatında derin izler bırakan Karakoç, 16 Kasım 2021’de hayata gözlerini yummuştur.

Kapak Görseli

Tuğçe Yerdelen

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.