22 Mayıs 2021

10 Maddede Türk Müziğinin Minik Serçesi: Sezen Aksu

Özlem Gürpınarlı Güneş

Bir şarkısında eğlendik, içimizde baharlar açtı; bir şarkısını duyduk, olur olmaz bir zamanda, belki de bir deniz kıyısında, gözyaşlarımızı karşı kıyıya yüzdürdük. Evet, o kişi Sezen Aksu!

1975 yılında hayatımıza giren, Türk müziğinin Minik Serçesi Sezen Aksu’yu 10 maddeye sığdırmak elbette mümkün değil. İlla ki eksikler olacaktır, affola.

İzmir’in Kızları

Mübadele döneminde Selanik’den Türkiye’ye göç etmiş bir ailenin kızı olan Fatma Sezen Yıldırım, gözlerini dünyaya Sarayköy Denizli’de açtı. 

Ailesi İzmir’e taşınınca, o da İzmir’in kızlarından biri oldu ve üniversite yıllarına kadar hayatını bu güzel Ege şehrinde geçirdi.

Sezen Seley’den Sezen Aksu’ya

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde okurken 1974 yılında Ali Engin Aksu ile evlendi ve okulu bıraktı. 

Altın Ses Yarışması’nda altıncı olduktan sonra, Sezen Seley ismiyle ilk 45’liği olan ‘Haydi Şansım’ı çıkarttı.

Diğer 45’liklerini kendi isim ve soyismiyle çıkaran Sezen Aksu, 1976 yılında çıkarttığı üçüncü 45’liği ‘Olmaz Olsun/Vurdumduymaz’ ile uzun süre müzik listelerinde bir numara oldu.

Atıf Yılmaz’dan Minik Serçe

Müzik ve sahne çalışmalarına devam eden Sezen Aksu, 1977 yılında ilk albümünü yaptı. Hemen sonrasında, 1979’da ilk sinema filmini çekti. ‘A Star Is Born’ filmini uyarlayan Atıf Yılmaz’ın yönettiği ‘Minik Serçe’ filminde oynayan Aksu, bu tarihten sonra ‘Minik Serçe’ lakabıyla anılmaya başlandı.

Mithat Can Özer

Sezen Aksu, Ali Engin Aksu’dan ayrıldıktan sonra, 1981 yılında üçüncü evliliğini Sinan Özer ile gerçekleştirdi. Bu evlilikten Mithat Can Özer dünyaya geldi. Aksu, oğlu için yaptığı ‘Kınalı Kuzum’ şarkısını, 2005 yılında çıkarttığı Bahane albümüne koydu.

Eurovision Denemeleri

Başarısına başarı katarak ilerleyen Minik Serçe, 1983’de ‘Heyamola’ şarkısıyla Eurovision Şarkı Yarışması’na katılma kararı aldı. Buna takiben 1984’de ‘1945’ ve 1985’de ‘Küçük Bir Aşk Masalı’ şarkılarıyla da yarışmaya katılmayı denedi, ancak bu girişimleri başarısız oldu.

Aksu, 90’lı yıllara kadar albüm çalışmalarına ve sahne çalışmalarına hız verdi. 1983-1989 yılları arasında birçok albüm ve müzikal işlerde yer aldı.

Onno Tunç

Dillere destan Sezen Aksu – Onno Tunç aşkının başlamasına Nükhet Duru vesile oldu. Duru, Aksu – Tunç çiftini; ‘Gözlerinden çıkan kıvılcımları görmemek imkansızdı. Hınzırca birbirlerine laf atıyor, çaktırmadan bakışıyor ve sürekli flört ediyorlardı. Aralarındakinin aşka dönüşeceğini daha ilk anda anlamıştım’ sözleriyle anlattı.

Fırtınalı da olsa birbirlerine duydukları aşkın hiçbir zaman bitmemesi, Onno Tunç’un kullandığı helikopterin kaza yapmasıyla yarım kaldı.

Sezen Aksu, Onno Tunç’a olan hasretini; ’22 senedir Onno’yu rüyalarımda görmediğim bir gün yok’ diye anlattı.

Uzay Heparı

Minik Serçe, 90’lı yıllarda daha çok yapımcı tarafıyla öne çıktı. Sezen Aksu’nun sınıfından başarıyla mezun olanlar arasında Sertab Erener, Yıldız Tilbe, Aşkın Nur Yengi, Levent Yüksel ve Harun Kolçak gibi müziğe damga vuran birçok isim vardır.

Bu süreçte kendi albüm çalışmalarını da sürdüren Sezen Aksu, Uzay Heparı ile çalışmaya başladı. Heparı ve Aksu arasında bir iş ilişkisi olsa da, aşk yaşadıklarına dair dedikodular da çıktı. Fakat bu ilişki de ölüme boyun eğmek zorunda kaldı. Bir kaza sonucu 1994 yılında hayatını kaybeden Heparı için Aksu, ‘Yas’ şarkısını yazdı ve şarkı Levent Yüksel’in albümünde yer aldı.

Türkiye Şarkıları ve Kardelenler

2000’li yıllara gelindiğinde Sezen Aksu, 21 albüm yapmıştı.

2002 yılında, ‘Şarkı Söylemek Lazım’ albümünü dinleyicileriyle buluşturan Aksu, bu sene içerisinde Türkiye’nin dillerini ve medeniyetlerini bir araya getiren ‘Türkiye Şarkıları’ projesini yaptı. Bu konserlerde Rum, Ortodoks, Ermeni ve Musevi korolarıyla, sahnede Türkçe, Kürtçe, Ermenice ve Rumca şarkılar söyledi. Bu çalışma ile Aksu, sadece Türkiye’de değil dünya basınında da yer buldu.

2005 yılında Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin ailelerin maddi yetersizlikten ötürü okula gönderemediği 10 bin kız çocuğu için yapılan ‘Kardelenler’ projesinden etkilenen Aksu, ‘Kardelen’ albümünü yaptı. Albümle beraber, tüm konser gelirlerini bu projeye aktardı.

2010’lu yıllara gelindiğinde, Sezen Aksu diskografisinde 23 albüm olmuştu.

Yurtdışında Sezen Aksu ve Son Konseri

Sezen Aksu, 2010’lu yıllarda, Amerikan NPR radyosu tarafından hazırlanan ’50 Büyük Ses’ listesinde yer aldı. İsveç’in başkenti Stockholm’de Fahir Atakoğlu ile konser verdi. ABD’de 4-7 Nisan 2010 tarihlerinde Maryland, New York ve New Jersey’de üç konser verdi.

2016 yılının Ocak ayında,İstanbul’da verdiği konserde, sahnelere veda ettiğini açıkladı ve hayranlarını üzdü. Aynı yılın Eylül ayında sahnelere dönmeyeceğini, ama üreteceğini ve yeniden müzik yapacağını duyurdu. Sevenlerinin karşısında 2017 yılında ‘Biraz Pop Biraz Sezen’ albümüyle çıktı.

Sezen Aksu, daha önce başka sanatçılar tarafından seslendirilen ve duyulmayan şarkılarını ‘Demo’ ve ‘Demo 2’ olarak hem müzik marketlerde hem de dijital platformlarda müzikseverlerin beğenisine sundu.

Müzik Dışında Sezen Aksu

Müzik dünyasında 47 senedir bulunan Sezen Aksu’nun 400’e yakın şiir ve bestesi bulunuyor. Aksu, şiirlerinin 197’sini ‘Eksik Şiir’ ve ‘Eksik Şiir İkinci Kitap’ isimlerindeki şiir kitaplarında okuyuculara sundu.

Siyasi duruşu sebebiyle pek çok tepki alan Sezen Aksu, demokratik açılıma destek verdiği dönemde birçok kişinin olumsuz tepkisine maruz kaldı. 

Aksu, 2012 yılında çatışmalarda öldürülen askerler için ‘Tanrının Gözyaşları’, 2013 yılındaki Gezi Parkı protestolarında öldürülen gençlere, ‘Yeni ve Yeni Kalanlar’ çalışmalarını ithaf etti.

Sezen Aksu kadın düşmanlığı, eşcinsellere karşı zorbalık ve homofobiye karşı söylemlerde de bulunmaktadır. Ayrıca Aksu, konserinde LGBTİ bayrağı açan ilk Türk şarkıcıdır.

Fransız gökbilimci Jean Claude Merlin, 2009 yılında keşfettiği bir göktaşına ‘266854 Sezenaksu’ ismini vermiştir.

Özlem Gürpınarlı Güneş

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.