Narsisim, son zamanlarda literatürde ve sosyal medyada fazlaca adını duyduğumuz bir kavram olmuştur. Narsisizm ismi Yunan Mitolojisine kadar dayanmaktadır: Sudaki yansımasına aşık olarak ömrünü tüketen “Narcisuss”tan gelmektedir. Narsistik kişilik bozukluğuna sahip kişiler çoğu zaman özgüvenli ve havalı görünebilirler fakat partnerlerini, arkadaşlarını ve ailelerini zaman içinde oldukça fazla yıpratabilirler.
Narsisizm Nedir?
Kişinin kendisini diğerlerinden daha üstün ve ayrıcalıklı görmesi demek olan narsisizm kelimesinin Türkçedeki karşılığı “özseverlik”tir. Narsistik kişilik bozukluğuna sahip kişiler kendi inançlarının desteklenmesi için çevresinden övgü beklerler, kendisini daha üstün gördüğü için çevresine karşı aşağılama davranışları sergileyebilirler.
Peki, bir narsistle birlikte olduğunuzu nasıl anlarsınız? İşte, bilimsel kaynaklara dayalı 10 işaret:
Yalanların Gittikçe Artması
Bilimsel araştırmalar narsisizm ve yalan söyleme arasında pozitif bir ilişki olduğunu ortaya çıkarmışlardır. Yani narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler kendini iyi özellikleriyle sunmak için gerçekçi olmayan hikayeler anlatabilirler. Başlangıçta önemsiz gibi görünen abartılar, zamanla partneri manipüle etmek ve kendi çıkarlarını korumak için düzenli hale gelir. Bu durum partnerde sürekli bir güvensizlik, belirsizlik ve kendi algısından şüphe etme hissi yaratır.
Love-Bombing
Narsistik kişilik bozukluğuna sahip birey kendine bağımlılık yaratmak için ilişkinin başında size ekstra bir ilgi gösterebilir. Normal romantik jestlerden farkı daha abartılı olmasıdır, sizin en normal özelliğinizi bile hayranlık duyarcasına anlatabilir: “Senin gibi birini daha önce hiç tanımadım” gibi demeçler kullanabilir.
Gaslighting ve Manipülasyon
Narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler partnerlerini ilk başta çevresinden uzaklaştırıp yalnızlaştırmaya çalışırlar. Daha sonra gaslighting, yani partnerlerini kendi gerçekliklerine inandırmaya ve kişiyi değersizleştirmeye başlarlar. Örnek olarak; çok hassassın, abartıyorsun, yanlış hatırlıyorsun gibi cümleleri sıkça kurarlar.
Empati Yoksunluğu
Narsistik kişilik bozukluğuna sahip kişiler, insanların duygularını anlama, destek olma gibi konularda ciddi oranda bir eksiklik yaşarlar. Fonksiyonel MRI araştırmalarında narsistik kişilerin empati ile ilgili beyin bölgelerinde daha az oranda bir aktivasyon görülmüştür. Yani, eğer partneriniz sizin anlattıklarınızı anlamakta zorlanıyor veya küçümseme gibi davranışlar sergiliyorsa narsistik kişilik bozukluğuna sahip olma oranı oldukça yüksektir.
Sürekli Onay ve İltifat Bekleme
DSM-5’te temel ölçütlerden biri de, narsistik kişilik bozukluğuna sahip kişilerin sürekli onay beklemesidir. Bu kişiler partnerlerinden sürekli övgü beklerler, istediği şekilde övgü veya onay gelmezse öfkelenebilirler. Morf ve Rhodewalt’a göre narsistlerin öz-değerleri kırılgandır, bu yüzden sürekli dışarıdan gelecek ilgiye bağımlıdırlar.
Duygusal Dengesizlik ve Öfke Patlamaları
Araştırmalara göre; narsistik kişilerin duygusal dünyası, aşırı idealizasyon (her şeyi mükemmel görmek) ve değersizleştirme (her şeyi kötü görmek) arasında gidip gelir.
Bu iki ayrı uç nokta narsistik kişinin duygusal dengesizliğini besler ve partnerine zarar vermeye devam eder.
Ghosting
Narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler, ilişkinin sorumluluğunu üstüne alma konusunda daha çekinceli oldukları için ve belirli oranda empati eksiklikleri bulunduğu için ghosting yani yok olma davranışlarına daha çok başvururlar. Ve bunun sonucunda ilişkiyi bitiren veya iletişimi kesen taraf oldukları içinse ekstra bir üstünlük duygusu hissedebilirler.
Ayrılma Aşamasında Bir Narsist
Narsistik kişilik bozukluğuna sahip bir birey ayrılık aşamasında partnerini suçlayıp onu terk etmeye eğilimlidir. Aradan çok zaman geçmeden yeni partner arayışına girmekte veya eski partnerine karşı “karalama kampanyası” başlatabilmektedir.
Aldatma Davranışı
Son olarak narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler, kendilerini özel ve ayrıcalıklı görme eğilimine sahip oldukları ve empati eksiliği yaşadıkları için aldatmaya daha yatkınlardır. Araştırmalara göre; narsistik bireyler, uzun vadeli ilişkilerde sadakat göstermede zorlanır çünkü kısa süreli haz ve ego tatmini önceliklidir.
Sonsöz
Bu özelliklerin birkaçının her kişide zaman zaman görülmesi normal olabilir. Fakat asıl önemli olan, partnerinizde çoğu özelliğin yoğun biçimde görülüp görülmediğidir. Bu durum narsisizmin güçlü bir belirtisi olabilir. Böyle bir durumda partnerle araya bir sınır koymak, farklı iletişim yolları geliştirmek ve bir uzmandan destek almak önerilmektedir.
Unutmayın, sağlıklı bir ilişki saygı, sevgi, empati ve eşitlik ilkelerine dayanır.
Kapak Fotoğrafı: Photo by Kelly Sikkema on Unsplash
