9 Aralık 2020

10 Maddede Michelangelo: Hayatı ve Eserleri

Yasemin Tellioğlu

Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, 6 Mart 1475 ile 18 Şubat 1564 tarihleri arasında yaşamış, Rönesans Döneminin en ünlü sanatçılarından biriydi. Heykeltıraş, ressam, mimar, uzman bir anatomi araştırmacısı ve aynı zamanda şair olan Michelangelo’nun gösterdiği başarılara biraz daha yakından bakalım:

Ailesi ve Çocukluğu

Michelangelo, altı kardeşin ikincisi olarak 6 Mart 1475’de Toskana’daki Arezzo yakınlarında, günümüzde Caprese Michelangelo adıyla anılan bir köyde doğdu. O sıralarda babası Ludovico di Leonardo Buonarroti Simoni, bölgenin idari amirlerindendi. Maddi sorunlar yaşanmasıyla birlikte, küçük Michelangelo’yu Settignano’da bir taş ustası ile karısının yanına gönderdi. Michelangelo orada çalışanları izledi, taşlarla oynadı. İleride yazacağı sonelerinde de değineceği gibi, çocukluğuyla ilgili anıları genellikle taşlarla mermerlerle ilgiliydi.

Henüz altı yaşındayken annesini kaybeden Michelangelo, bir yıl sonra Floransa’ya çağırıldı ve okula gönderildi. On yaşındayken gramer ve Latince dersleri almaya başladı. Bu esnada yalnız, içine kapanık bir karakteri olan Michelangelo’nun, resme duyduğu ilgi ve beceri arttı. On üç yaşındayken Domenico ve David Ghirlandaio’nun (dönemin önemli fresk ustalarından biriydi) atölyesine çırak olarak girdi. Domenico, Michelangelo’ya fresk tekniğini ve heykeltıraşlığı öğretti.

Aziz Antonio’nun Azabı (The Torment of Saint Anthony)

Alman ressam ve gravür sanatçısı Martin Schongauer’ın gravürlerinden birine rastlayan Michelangelo, bu eserden esinlenerek bilinen ilk resmini, Aziz Antonio’nun Azabı’nı yaptı.

The_Torment_of_Saint_Anthony_(Michelangelo)
13 yaşında yaptığı Aziz Antonio’nun Azabı, Kimbell Art Museum, Fort Worth, Teksas, ABD

Merdivenlerin Madonnası (Madonna of The Stairs)

Dönemin en ünlü mesenlerinden ve Floransa’nın yöneticilerinden Medici Ailesinin üyesi Lorenzo de Medici, Ghirlandaio’dan en değerli iki öğrencisini evinde çalışmaya göndermesini istediğinde, Ghirlandaio’nun aklına on dört yaşında olan Michelangelo geldi. Lorenzo de Medici’nin evinde yaşaması için Michelangelo’ya bir oda ayarlandı. 

Michelangelo’nun Medici bahçesinde yaptığı ilk çalışmalardan biri Merdivenlerin Madonnası’dır.

Madonna_of_the_stairs Michelangelo

Battle of The Centaurs

Michelangelo’nun on yedi yaşındayken yaptığı bu rölyefin konusu Yunan mitolojisinde Kentauroslar ile Lapithlerin Savaşı olarak anılan olaydır. Sanatçının biyografisini yazan Condivi’ye göre; şair Poliziano’nun şiirinden etkilenerek konuyu ele alan genç Michelangelo, bu eseri hiçbir sipariş olmaksızın kendiliğinden yapmış ve bazı yerlerini bilerek eksik bırakmıştır.

Battle of The Centaurs

Baküs (Bacchus)

Bu heykeli satın alan Jacopo Galli’nin bahçesinde Baküs’ü görür görmez etkilenen Jean Williers de Fezenzac, sanatçıdan ‘çarmıhtan indirilen oğlu İsa’yı kucağında tutan Meryem heykeli’ yapmasını istedi. Michelangelo 1498’de çalışmaya başladı ancak Fezenzac, ortaya çıkan eseri göremeden öldü.

Baküs, 1496 – 97, Mermer, 203 cm, Museo Nazionale del Bargello, Floransa
Baküs, 1496 – 97, Mermer, 203 cm, Museo Nazionale del Bargello, Floransa

Davud (David)

Floransa Katedrali için siparişi verilen bir dizi peygamber heykelinden biridir. Ancak yapıldıktan sonra Palazzo della Signoria civarında bir meydana yerleştirilmiştir. Medici Ailesinin hükümdarlığına karşı başlatılan ayaklanmayı tertipleyen özgürlükçüleri temsil ettiği ileri sürülen heykel, meydana, gözleri Roma’ya bakacak şekilde konulmuştur. Bugün yerinde bir kopyası olan orijinal heykel, 1873’de müzeye taşınmıştır.

Davud, 1501 – 04, Mermer, 4, 34 x 5, 17 m (kaidesiyle birlikte) Galleria dell’Accademia, Floransa
Davud, 1501 – 04, Mermer, 4, 34 x 5, 17 m (kaidesiyle birlikte) Galleria dell’Accademia, Floransa

Sistine Şapeli

Michelangelo, Sistine Şapeli’nin tavanını resimleme işini istemeye istemeye kabul eder. Ancak Papa’nın resimlerin konusuyla ilgili önerilerini reddeder ve kendi uygun gördüğü, çok karmaşık konular bütünü ile mimari bezeme yaklaşımını uygular. Üç yüzden fazla figürün bulunduğu ve sanatçının dört yılını alan bu devasa çalışma, Michelangelo’nun 1534’de şapelin altar duvarına yaptığı Son Yargı (Mahşer) ile tamamlanmış olur.

Sistine Şapeli, Vatikan Sarayı, Vatikan, 1508 – 1512
Sistine Şapeli, Vatikan Sarayı, Vatikan, 1508 – 1512

Aziz Petrus Bazilikası (San Pietro Bazilikası)

Michelangelo’nun diğer önemli bir yanı da mimarlığıdır. Bazilikanın kubbesi konusunda Bramente’nin ve Sangallo’nun planlarını inceleyen Michelangelo, özellikle karanlık çökerken iç mekanın aydınlık kalmasını sağlamak istiyordu. Tıpkı kendinden önceki iki mimar gibi o da bir maket hazırladı. Yaşlandığı için bu projeyi bitiremeyeceğine inanıyordu ve ondan sonra görevi devralacak baş mimarların onun projesine sadık kalmalarını istiyordu. Ancak ölümünden sonra atanan mimarlar Michelangelo’nun tasarımı üstünde bazı değişiklikler yapmıştır.

italy-rome-vatican-san-pietro-basilica-pope

Şair Michelangelo

Şair Michelangelo’ya kısaca değinirsek; aşık olduğu genç erkeklere şiirler yazar ve birkaçıyla derin dostluk kurar, ama platonik olmanın sınırını aşmadan. Sanatçının şiir külliyatı bazıları tamamlanmamış 302 şiir ve bir dizi fragmandan oluşur. Sone, madrigal, terza rima gibi klasik biçimlerde kaleme alınan şiirler, söyleyişindeki içtenlik, duygulardaki incelik ve ifade edilen düşüncelerdeki derinlikle dikkat çekicidir.

Usta Sanatçı Michelangelo ve 10 Eşsiz Eseri yazımız da ilginizi çekebilir.

İçerik, Sanatın Büyük Ustaları serisinin Michelangelo kitabı kaynak alınarak hazırlanmıştır.

Yasemin Tellioğlu

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.