Kodak
1888 yılında kurulan Kodak markası, analog film teknolojileri ve kullanıcı dostu kamera sistemleri ile kendi piyasasının uzun süre lideri olmuştur. Şirketin temel başarısı, kullanıcı dostu kameraları ile fotoğraf çekimini profesyonel alanın dışına çıkararak geniş kitlelere ulaşmasıdır. Ancak dijital fotoğraf teknolojisini öncülerinden biri olmasına rağmen bu yeniliği kendi iş modeline entegre etmede gecikmiş ve sadece film tabanlı gelir yapısına bağımlı kalmıştır. Bu gecikme sonucunda dijitalleşen dünyada pazarda rekabet gücü düşmüş ve rakiplerinin gerisinde kalmıştır.
Kodak 2012 yılında yeniden yapılanma surecine girmiştir. Günümüzde daha çok endüstriyel baskı ve dijital baskı teknolojileri alanında hizmet vermeye devam etmektedir.
Nokia
Ülkemizde daha çok 3310, 1100, 5110 ve 6300 gibi çok satan modellerle tanınan Nokia, 1865 yılında kurulmuştur. Özellikle 1990’lı ve 2000’li yılların başında dayanıklı, ergonomik ve kullanıcı dostu cihazları ile küresel mobil pazarın lideri haline gelmiştir.
Marka, geniş ürün yelpazesi ve güçlü dağıtım ağları sayesinde pazar payının çoğunluğuna hâkim olmuştur. Ancak her ne kadar pazar payına hâkim olsa da dünyada akıllı telefon devrimine yeterince uyum sağlayamaması ve symbian iletişim sistemine bağlı kalması şirketin rekabet edemez hale gelmesine sebep vermiştir. Şirket şu anda daha çok telekomünikasyon altyapısı ve ağ paketleme gibi alanlarda geliştirme yapmaya odaklanmıştır.
Yahoo!
1994 yılında kurulan Yahoo!, internetin erken dönemlerinde arama motoru ve e-posta hizmetleri ile geniş bir kitleye ulaşmayı başarmıştı ve bu sayede erken dönem dijital dünyanın öncü markalarından birisi olmuştu. Ancak şirket ilerleyen yıllarda teknolojilerini geliştirme konusunda yetersiz kalmış ve stratejik olarak doğru yatırımlar gerçekleştirememiştir. Özellikle de Google’nin çıkışı ve yükselmesi ile beraber üstünlüğünü kaybetmiş ve hızla pazar payını kaybetmiştir. Şirket hala geniş bir kitle tarafından kullanılmakta ancak pazar payı oldukça küçülmüştür.
BlackBerry
Bir dönemler herkesin elinde bulunan bu telefon markası 1984 yılında Research In Motion adı altında kurulmuştur. Güvenli iletişim altyapısı ve fiziksel klavyeli akıllı telefon modelleri özellikle iş dünyasına 2010’lu yıllara damga vurmuştu. Şirket, mobil e-posta çözümleri ile kurumsal iletişimde bir standart haline gelmişti. Ancak dokunmatik ekran teknolojisinin yaygınlaşması ve markanın bu teknolojiye adapte olamaması bununla beraber var olan uygulama ekosistemini bu teknolojiye entegre edememesiyle birlikte markanın rekabet gücü zayıflamış ve pazar payı önemli ölçüde azalmıştır. Şirket bu dönemlerde tüketici mobil pazarından çekilerek daha çok yazılım ve kurumsal çözümlere odaklanmıştır.
Saab
1945 yılında kurulan Saab markası, otomotiv sektöründe özellikle güvenlik odaklı yaklaşımı ve yenilikçi tasarımları ile tanınmıştır. Saab 900 Turbo ve 1990’lı yıllarda geliştirilen ve sürüş güvenliğini arttıran ‘Gece Paneli’ özelliği en bilinen yenilikçi örnekleridir. Marka, kendine özgü tasarım dili ve mühendislik kalitesi ile kendine has sadık müşteri kitlesi oluşturmuştur. Ancak düşük satış hacmi ve sürdürülebilir bir finansal yapı kuramaması ile birlikte şirketin rekabet gücü zayıflamıştır. 2011 ile beraber Saab Automobile AB resmi olarak iflas etmiş ve otomobil faaliyetlerini durdurmuştur.
Marka şuan havacılık ve savunma şirketi olarak varlığını sürdürmektedir.
Motorola
1928 yılında kurulan Motorola, mobil iletişim teknolojilerini gelişiminde öncü tol oynayıp ilk taşınabilen cep telefonu üreticisi olarak sektörde önemli bir yer edinmiştir. Özelikle açılıp kapanan Razr modelleri ile küresel ölçekte yüksek satış başarısı yaratmıştır. Ancak akıllı telefon piyasasının yükselişi, markanın da bu alanda geri kalması ve yeni nesil iletişim sistemlerine geç adapte olması ile beraber rekabet avantajını kaybetmiştir. Şirket şimdilerde tüketici cihazları segmenitini Lenovo markası altında yaşatmaya çalışmakta ve belirli pazarlara ürün satmaktadır.
Vine
Ülkemizde başarılı olan Vine 2012 yılında kurulmuştur. Kısa süreli formatı ile sosyal medyaya içerik üretiminde yeni bir yaklaşım sunarak özellikle o dönemdeki genç kullanıcılar arasında hızla popüler olmuştur. Ancak sürdürülebilir bir gelir modeli oluşturamaması ve içerik üreticilerini teşvik eden ekonomik teşvik sağlayamaması nedeniyle çokça kullanıcı kaybı yaşamıştır. Şirket 2012 yılında X (o dönem ismi Twitter) tarafından satın alındı. Şirket 2017 yılında tamamen kapatılmıştır.
Windows Phone
2010 yılında Microsoft tarafından geliştirilen Windows Phone, mobil iletişim sistemi pazarında alternatif bir ekosistem oluşturmayı hedeflemiştir. Telefon modern ve farklı arayüz tasarımıyla ilk çıktığı zamanlarda dikkat çekse de uygulama çeşitliliğinin sınırlı sayıda kalması ve geliştirici desteğinin de yetersiz kalması kullanıcılarını farklı platformlara yönlendirmiştir. Bu durumlardan kaynaklı marka iOS ve Android karşısında rekabet edememiş ve piyasadan çekilmiştir.
AOL
1985 yılında kurulan şirket, internet erişimini kolaylaştıran öncü bir servis sağlayıcısı olarak özellikle Amerika’da geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmıştır. Erken dönem internet ekonomisinde önemli bir konumu olan şirket dial-up (çevirmeli yani standart bir telefon hattı üzerinden internete bağlanmaya izin veren bir internet hizmetidir) internet modeline bağlı kalması ve geniş bant teknolojilerine gecikmeli geçmesi rakipleri ile olan rekabet gücünü zayıflatmıştır ve şirketin değer kaybını hızlandırmıştır.
Günümüzde şirket bir internet devi olarak değil veri, dijital içerik ve reklam hizmetlerine yönelen bir medya şirketi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Netscape
Netscape 1994 yılında kurulan ve internetin erken dönemlerinde web tarayıcı teknolojisinin öncülerinden biri olarak tanınmaktadır. Özellikle Netscape Navigator internetin yaygınlaşmasında kritik bir rol oynamıştır ve kullanıcıların web’e erişimini kolaylaştırmaya çalışmıştır. Şirket 1990’larda internet tarayıcı pazarında lider konumdayken, rakipleri olan Microsoft’un Internet Explorer’ı ile yaşadığı agresif rekabeti ve yaptığı stratejik hataları nedeniyle pazar payını hızla kaybetmiştir. 1998 yılında AOL tarafından satın alınan şirket, bağımsız olarak varlığını sürdürememiştir. Şirket şuanda aktif olarak tarayıcı üreticisi ve bağımsız bir teknoloji şirketi değildir. Marka halen var olsa da sadece tarihsel bir internet markasıdır.
Kapak Fotoğrafı: Photo by Cristiano Firmani on Unsplash
