2 Aralık 2019

Takının Yüzyıllardır Devam Eden Yolculuğu

Sena Tüfekçi

Yüzlerce yıldır bu kadar talep gören takı, yalnızca günlük hayatımızın bir süsü olabilir mi?

Takı, ortaçağdan bugüne, onca yolu nasıl geldi? Tarihçesi nedir? Neden takı takarız? Takı neden bu derece önemli ve vazgeçilmez? Taktığımız takılar aslında ne ifade ediyor?

Kullandığımız aksesuarlar da tarihteki her şey gibi pek çok anlam taşıyor ve en başta kazandıkları anlamların izleri ve hikayeleri günümüzde de onları takip ediyor.

Elde ettiğim bilgiler içinden benim için etkileyici olanları sizlerle kısaca paylaşmak istedim.

Farklı dönemlerde ve farklı ülkelerde; insanların sosyal yaşamları, sınıf farklılıkları, doğayla ilişkileri ve dini inançlarıyla ilgili bilgilerin bir kısmını bize o dönemde kullanılan takılar veriyor.

Takı yapma geleneğinin kökleri ise, elimizdeki bilgilere göre; 5000 yıl öncesi Çin toplumuna dayanıyor.

altın takı tarihi

Mezopotamya’da M.Ö 3000 – 4000 yılları arasında takılan takılar ağaç kavuğundan, hayvan kemik ve dişlerinden, ağaçlardan  yapraklardan yapılmıştır. 

Bu dönemde insanlar, doğadan buldukları birçok malzemeden kendilerine takı yapmışlardır.

kolye takı

Bize ulaşan ilk takı örneği, hayvan dişinden yapılmış bir küpedir.

küpe takı

Yüzyıllar boyunca Mısır’da takılar gücü temsil etmiştir. İlk takıları kullananlar ise, tahmin edilenin aksine kadınlardan daha çok erkeklerdir.

Firavunlar pek çok takı kullanmıştır. Ve bu, hakim ve varlıklı sınıftan olduklarının göstergesidir.

Ayrıca Mısır’da, yapılan kazılarda kişilerin ziynet eşyaları ile gömüldüğü görülmüştür. Bu, toplumun ölümden sonra yaşama inandığının bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.

tutankamon

Üst sınıfın taktığı takıların yanı sıra yapılan kazılarda ve elde edilen bulgularda köle kolyelerinin de bulunduğu görülmüştür.

Demir ve metal gibi değersiz materyallerden yapılan köle kolyelerinin üzerinde, köle ile ilgili bilgilerin yazılı olduğu kolye ucu bulunmaktadır. Bu uçta kölenin ismi ve fiyatı yazmaktadır. O dönemde köle satışı bu bilgilere bakılarak yapılmıştır.

kolye mücevher

Tanrıları sembolize eden heykelcik takılar, kazılarda bulunan modeller arasındadır. İnsanlar manevi bir güç hissetmek için inançlarını, takıları kullanarak üzerlerinde taşımışlardır.

Bu kültür günümüzde de devam etmektedir. Bugün Müslümanlık da dahil olmak üzere pek çok dine mensup kişi, inancına dair işaret ve duaları üzerinde taşımaya devam etmektedir.

kolye takı

Yapılan kazılarda, M.S. 370’li yıllara ait, üzerinde ‘seni seviyorum’ yazan bir takı bulunmuştur.

Bu da bize, takıların yalnızca son yüzyıllarda değil, uzun zamandır değer göstermek için verildiğini göstermektedir.

kolye taş

Gemiciler genellikle inci ya da altın küpe kullanmışlardır. Bunun sebebi, gemicilik mesleğinin tehlikeli olması ve gemicilerin her an ölümle yüz yüze yaşamalarıdır. Altın ya da inci gibi değerli materyallerden üretilen takılar kullanma sebepleri ise, ölüm halinde ailelerine yük olmadan defnedilebilmeleri içindir.

inci altın mücevher

Hristiyanların taktığı haç ve Musevilerin taktığı altı köşeli yıldız, kişinin hangi dine mensup olunduğunu göstermek içindir. Allah yazılı kolyeler ise, Müslümanların tercihidir.

Bunun yanı sıra, bugün hala devam eden yüzük takma geleneği ise, kişinin evli olduğunu ifade etme biçimidir.

haç kolye incil

Kırmızı renkli takılar, gücü ve kanı simgelerken yeşil renk kolye, doğurganlığı ve üretkenliği temsil etmektedir.

Tarihten günümüze pek çok eşya gibi, takılar da bize kültürler hakkında çok fazla miras taşımakta ve günümüzde de popülerliğini sürdürmektedir.

Peki, takının yüzyıllardır devam eden yolculuğunda, siz hangi aksesuarları tercih ediyorsunuz?

zümrüt kolye

Not: Görseller temsilidir.

Sena Tüfekçi

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.