20 Ekim 2017

10 Maddede ‘Saint Germain’in Prensi’: Boris Vian

39 yıllık kısa ömründe, pek çok eser ortaya koymayı başarmış ve yaşamı boyunca acımasızca eleştirilmiş Fransız sanatçı Boris Vian karşınızda;

‘İnsan ancak hiçbir şeye heves duymadığı zaman özgür olur ve tam anlamıyla özgür olan bir yaratık bir şeye heves etmez. Hiçbir şeye heveslenmediğim için özgür olduğuma karar veriyorum.’

Boris Vian

1920 ile 1959 yılları arasında yaşayan Boris Vian’ın ismini, annesi, Mussorgsky’nin Boris Godunov isimli operasından esinlenerek vermiştir.

Boris Vian kısa yaşamına; roman yazarlığını, oyun yazarlığını, şairliği, müzisyenliği, müzik direktörlüğünü, şarkıcılığı, gazeteciliği, senaristliği, eleştirmenliği, çevirmenliği ve maden mühendisliğini sığdırmıştır.

Eserlerini kendi isminin yanı sıra Vernon Sullivan, Bison Ravi, Baron Visi ve Brisavion gibi çeşitli takma isimlerle de yazmıştır.

Varoluşçuluğu benimserken Gerçekçiliği tamamen reddeden Boris Vian, eserlerinde patafizik felsefeye (istisnalar bilimi ya da rutin olana istisnai bakış) bağlı kalmıştır. Tiyatro oyunlarında ise avangart ve absürt tarzı bir araya getirmiştir.

‘Ne kadar yürürsen yürü; arkanda bıraktığın yol kadar güçlü ve henüz yürümediğin yol kadar zayıfsın.’

İlk eseri 1943 yılında yayımlanan Trouble Dans Les Andains’tir.

Ünlü caz topluluğu Claude Abadie’de yer alan ve Fransa’da caz müziğin gelişmesine büyük katkı sağlayan Boris Vian, Fransız caz dergileri için metin çevirileri ve makale yazarlığı yapmıştır.

Son romanı Yürek Söken, 1953 yılında yayımlanmıştır. Vian, aldığı olumsuz eleştiriler sonucunda roman yazmayı bırakmış, Yürek Söken’in ardından yalnızca 1956 yılında Pekin’de Sonbahar isimli romanının genişletilmiş versiyonunu yazmıştır.

‘En büyük günah, yüreğinin gerçekte hissettiğini inkar etmektir.’

Boris Vian ismiyle yayımlanan kitapları Günlerin Köpüğü (1946, roman), Pekin’de Sonbahar (1946, roman), Karıncalar (1946, öykü), Buzlaşmış Ezgiler, Gebermek İstemiyorum (1946, şiir), Kurt Adam (1946, öykü), Yürek Söken (1954, roman)’dir.

Vernon Sullivan adıyla yayımlananlar Mezarlarınıza Tüküreceğim (1946, roman), Ölülerin Derisi Hep Birbirine Benzer (1947, roman), Ve Bütün Çirkinler Öldürülecek (1947, roman), Çıtırlar Farkında Değil (1949, roman) ve Kırmızı Ot (1950, roman)’tur.Tiyatro oyunlarına ise Kasaplığın Elkitabı, İmparatorluk Kuranlar ya da Schmurz, Mesleklerin Sonuncusu, Generallerin Beş Çayı; müzik eserlerine Asker Kaçağı (1955), sinemada gösterilen eserlerine ise Madam ve Ay Işığı, Notre Dame de Paris, Tehlikeli İlişkiler ve Cezayir Soykırımı örnek verilebilir.

Boris Vian’ın Asker Kaçağı isimli müzik eseri ve Mezarlarınıza Tüküreceğim romanı kısa süre içerisinde hükümet tarafından, ahlaki değerlere hakaret ettiği gerekçesiyle yasaklanmıştır.

Vian, Mezarlarınıza Tüküreceğim romanından uyarlanan filmin galasında ölmüştür.

‘Düş kırıcı, ha? Her şeyi unuttuğum zaman hayallerimin yıkılmasından mı korkuyorsun? Hayal kırıklığına uğramak, belirsizlik içinde ümit beslemekten iyidir.’


Yorumlar

E-bültenimize kaydolun.