23 Ekim 2021

Klasik Batı Müziğinin En Önemli İsimlerinden, Mozart’ı Zehirlediği İddia Edilen Besteci: Antonio Salieri

Burcu Tur Yüksel

Antonio Salieri Kimdir?

18 Ağustos 1750 tarihinde doğan ve 7 Mayıs 1825 tarihinde hayata gözlerini yuman Antonio Salieri, klasik Batı müziğinin en başarılı bestecilerinden biriydi.

Yaşadığı yıllarda en iyi besteci ve müzisyen olarak görülen Salieri, Florian Gasmann’ın müzik yeteneğini keşfetmesinden sonra Avusturya’ya gitmiştir.

Avusturya İmparatoru II. Joseph döneminde ise, Viyana sarayında Kapellmeister (orkestra şefi) olmuştur.

Antonio Salieri, yaşamı boyunca 30’dan fazla operaya, piyano sonatlarına, oratoryolara ve kilise müziğine imza atmıştır.

antonio salieri büst

Öğrencileri

Aynı zamanda müzik öğretmenliği yapan Salieri’nin öğrencileri arasında Franz Liszt, Franz Peter Schubert, J.N. Hummel ve Ludwig van Beethoven bulunmaktadır.

Amadeus

1984 yılında, Peter Shaffer’in 1979 tarihli oyundan sinemaya uyarlanan, 8 Oscar ödüllü Amadeus, Salieri ile Mozart’ın ilişkisine odaklanmıştır.

Birçoğumuz bu iki müzisyene dair bilgiyi Amadeus’tan edinmiş olsak da, film büyük ölçüde kurgusaldır.

Filmde anlatılanın aksine iki müzisyenin ilişkisinin kıskançlık ve düşmanlığa dayanmadığı, ancak çocukluktan yetişkinliğe adım attığında besteleri popülaritesini kaybeden Mozart’ın, bir dönem Salieri’ye karşı kıskançlık beslediği bilinmektedir.

Salieri, Mozart’ı Zehirledi mi?

Mozart’ın hem Sihirli Flüt operası üzerinde çalıştığı hem de ciddi sağlık sorunları yaşadığı 1791 yılında bir yabancı tarafından ziyaret edildiği ve ziyaretçinin ondan Requiem Mass’ı sipariş ettiği biliniyor. Yıllar sonra yapılan araştırmalar, bu yabancının Franz Anton Leitgeb olduğunu gösteriyor.

Amadeus’ta anlatılanın aksine, ölüm döşeğinde yatan Mozart’ın yanına Salieri gelmiyor. Mozart, Süssmayr’dan Requiem Mass’ı tamamlamasını istiyor.

Ancak ünlü besteci öldüğünde, ortaya ölüm sebebine dair birçok iddia atılıyor. Bunlardan biri de, Salieri ile Mozart arasındaki rekabetten dolayı Salieri’nin Mozart’ı zehirlediği oluyor.

Mozart’ın yakın çevresi zehirlenme iddialarını hiçbir zaman kabul etmemiş olsa da, bu ağır ithamlara ve suçlamalara dayanamayan Salieri’nin sinir krizi geçirerek hastaneye kaldırıldığı bugün biliniyor.

Bu iddianın kuvvetlenmesine sebep olan bir diğer rivayet ise, ruh ve sinir hastalıkları hastanesinde yatan Salieri’nin ölümünden önce Mozart’ı zehirlediğini itiraf ettiğidir. Fakat Salieri’ye refakat eden doktor ve iki hemşire böyle bir itirafın söz konusu olmadığını belirtmiştir.

antonio salieri mezar taşı

Son olarak; tüm iddialara rağmen, iki besteci Per la ricuperata salute di Ofelia isimli eseri birlikte bestelemiş; Mozart Salieri’nin Mio caro Adone isimli eseri üzerine varyasyonlar yazmış ve Salieri’yi birçok gösterisine davet etmiştir.   

Burcu Tur Yüksel

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.