30 Eylül 2021

Olimpiyat Oyunları Tarihinin En Kara Günü: 1972 Münih Olimpiyatları ya da Münih Katliamı

Burcu Tur Yüksel

XX. Olimpiyat Oyunları, 1972 yılında, 26 Ağustos ile 11 Eylül tarihleri arasında, Batı Almanya’nın Münih şehrinde düzenlendi.

Oyunların son günleri yaklaşırken, 4 Eylül’ü 5 Eylül’e bağlayan gece yaşananlar, olimpiyat oyunlarının tarihe Münih Katliamı ya da Kanlı Oyunlar olarak geçmesine sebep oldu.

1972 münih olimpiyatları pul
Görsel Kaynağı

Kısaca Münih Katliamının Arka Planı

Altı Gün Savaşı

1967 Arap – İsrail Savaşı, Üçüncü Arap – İsrail Savaşı veya Haziran Savaşı olarak da isimlendirilen Altı Gün Savaşı; 5 Haziran 1967 tarihinde başlamış ve altı gün sürmüştür.

İsrail’in kesin üstünlüğüyle biten savaşın diğer tarafı Mısır, Ürdün ve Suriye’dir. Ayrıca Irak, Suudi Arabistan, Sudan, Tunus, Fas ve Cezayir de Arap İttifakı’na destek olmuşlardır.

Savaşın ardından, -1948 yılındaki ilk göçten sonra- 400.000’e yakın Filistinli daha, başta Ürdün olmak üzere diğer komşu ülkelere göç etmiştir.

Kara Eylül Olayları (Savaşı)

1970 yılının Eylül ayında, Ürdün’de etkinliği giderek artmış olan ve Kral Hüseyin’e karşı isyan başlatan Filistin Kurtuluş Örgütü ile Ürdün Ordusu arasında yaşanan savaşın ardından, her iki taraftan da binlerce kişi hayatını kaybetmiş ve savaş, Kara Eylül olarak isimlendirilmiştir.

4 Eylül’ü 5 Eylül’e Bağlayan Gece, 04.30 Suları…

Silahlı sekiz kişi, sporcu kıyafetleriyle olimpiyat köyüne girmiş, İsrailli sporcuların kaldığı dairelerden birine baskın yapmıştı.

Kapıda silahlı insanların olduğunu gören güreş hakemi Yossef Romano arkadaşlarını uyandırmış, güreş antrenörü Moshe Weinberg ile birlikte saldırganları etkisiz hale getirmeye çalışıyordu.

Bu sırada Tuvia Skolovski camı kırarak odadan kaçmayı başarmıştı.

Saldırganlar Weinberg ve Romano’yu zorlayarak uyuyan güreşçi ve haltercilerin kaldığı odaya girmeyi başardı.

Odadan çıkarılan sporcular antrenörlerin odasına götürülürken, Weinberg saldırganların üzerine atlamış ve öğrencisi Gad Tsobari’nin kaçmasını sağlamıştı.

İki saldırganı yaralayan Weinberg ve Romano, orada vurularak öldürülmüştü.

O günden sağ kurtulmayı başaran Tsobari, kaçtıktan sonra olan biteni uyanan bir gazeteciye anlatmıştı.

Kara Eylül örgütü üyesi olduğunu belirten saldırganlar, İsrailli 7 sporcuyu ve 2 antrenörü rehin almışlardı.

Kara Eylül Örgütü

Kara Eylül, 1970 yılında Filistin Kurtuluş Örgütü’nün Ürdün’den çıkarılmasının ardından kurulan El Fetih’in içindeki silahlı gruptu.

İsmini Filistinliler ile Ürdün silahlı kuvvetleri arasında yaşanan savaştan alan örgüt, olimpiyatlardan önce Ürdün Başbakanı’nın öldürülmesi ve Ürdün’ün Londra Büyükelçisi’ne düzenlenen suikast girişimleriyle tanınıyordu.

kara eylül münih katliamı
Görsel Kaynağı

Kara Eylül’ün Talepleri

Örgüt, İsrail hapishanelerindeki Arap ve Filistinli 234 tutuklunun ve Alman Kızılordu Fraksiyonunun (Rote Arme Fraktion, RAF) kurucuları olan Andread Baader ve Ulrike Meinhof’un serbest bırakılmasını istiyordu.

İsrail ve Alman Hükümetlerinin Cevabı

İsrail, Alman hükümetine teröristlerle pazarlık yapmayacağını bildirmişti. Ayrıca olayı kontrol altına almak için İsrail silahlı kuvvetlerine bağlı anti-terör timini bölgeye göndermeyi talep etmişti. Ancak bu talebi Alman hükümeti reddetmişti.

Alman polisinin operasyon hazırlığını televizyondaki canlı yayında gören Kara Eylül üyeleri, operasyonun durdurulması için birçok defa uyarıda bulunmuşlardı.

Hükümetlere verdikleri sürenin dolmasının ardından, taleplerinden vazgeçerek helikopter ile Kahire’ye gidecek bir uçağa kadar götürülmeyi istediklerini belirtmişlerdi.

Ülke kanunları, duruma ordunun müdahale etmesine izin vermiyordu. Ancak polis kuvvetlerinde de özel eğitim almış polisler bulunmuyordu.

Yapılan plana göre; helikopterler örgüt üyelerinin istedikleri değil, daha tenha bir havaalanına götürülecekti. Hem uçağın içerisinde uçuş ekibi gibi giydirilmiş bir ekip olacaktı, hem de havaalanın çatısına keskin nişancılar yerleştirilecekti.

Uzun süren pazarlıklar sonucunda, 5 Eylül akşamı iki helikopterler olimpiyat köyüne inmiş, örgüt üyelerini ve sporcuları almıştı.

Gece 11 sularında helikopterler havaalanına indi. Örgüt üyelerinden 2’si helikopter içinde rehinelerin yanında, dördü helikopter çevresinde duruyordu. Diğer ikisi ise, uçağı kontrol etmeye gitmişti.

Uçuşa hazır bir uçak beklerken uçağı boş gören örgüt üyeleri helikoptere doğru koşmaya başladığında keskin nişancılar da ateşe başlamıştı.

İlk ateşle birlikte iki örgüt üyesi ölmüş, üçü de ağır yaralanmıştı.

İşin sonuna gelindiğini anlayan bir örgüt üyesi, önce helikopterin içini taramış ve ardından da el bombası atarak helikopteri havaya uçurmuştu.

Çatışmanın ve kovalamacanın sonunda, üç örgüt üyesi daha polis tarafından öldürülmüş, sağ kalan üç üyenin ikisi yaralı olarak biri ise yara almadan yakalanmıştı.

Olayların Sonrasında…

Tarihler 6 Eylül’ü gösterdiğinde; 11 İsrailli sporcu, 5 Kara Eylül üyesi ve 1 Alman polisi hayatını kaybetmişti.

Aynı gün Münih Olimpiyat Stadyumu’nda düzenlenen cenaze törenine 80 bin seyirci ile 3 bin sporcu katılmıştı.

Ölen 5 örgüt üyesi, Libya’da devlet töreniyle gömülmüştü. Sağ olanlar ise, kaçırılan Lufthansa uçağının içindeki rehinelere karşılık olarak serbest bırakılmış ve Libya’ya gönderilmişti. (Bunun üzerine, birkaç gün sonra İsrail uçakları Lübnan ve Suriye’deki Filistin kamplarını bombalamıştır.)

1972 münih olimpiyatları
Görsel Kaynağı

Olimpiyatlar yalnızca bir gün durdurulmuş, bir gün sonra düzenlenen cenaze törenlerinin ardından devam etmiştir.

Yaşanan olayı Arap ülkeleri arasında yalnızca Ürdün Kralı Hüseyin kınamıştır. Ayrıca misilleme yapılmasından çekinen Mısır dahil olmak üzere, pek çok ülke olimpiyatları terk etmiştir.

BONUS

Olayların ardından birçok Avrupa ülkesinde anti-terör timleri kurulmuştur.

İsrail’de ise, sivil ve askeri çok sayıda örgütlenme kurularak yıllar boyunca karşı saldırı ve suikastlar düzenlenmiştir.

Kapak Görseli

Burcu Tur Yüksel

Tüm yazıları

E-bültenimize kaydolun.